Search

 

 

 

 

 Tin Tuc News
Article List

Giáo Sư dịch tễ học, nguyên thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tăng Ấm: “Ông dịch tễ” của nhân dân


 Giáo Sư dịch tễ học, nguyên thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tăng Ấm

Là thầy thuốc có công xây dựng và phát triển ngành y tế dự phòng và chống dịch bệnh trong quân y, dân y, hơn 60 năm phục vụ cách mạng, GS. Nguyễn Tăng Ấm được Đảng, Nhà nước ghi nhận với các danh hiệu: Giáo sư dịch tễ học (1980), Thầy thuốc nhân dân (1989), Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng, được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì, Huân chương Quân công hạng Nhì và nhiều huân chương cao quý khác.

Nhiều chiến công phục vụ bộ đội

Là học sinh Trường Quốc học Huế, học y khoa tại Đại học Y Hà Nội, còn 6 tháng nữa là tốt nghiệp thì kháng chiến bùng nổ, anh thanh niên Nguyễn Tăng Ấm tiếp tục theo học y khoa ở chiến khu Việt Bắc, đến năm 1947 thì tốt nghiệp. Trong suốt thời gian kháng chiến từ năm 1946 đến năm 1954, bác sĩ Ấm mang sức trẻ đi khắp các chiến trường từ mặt trận Hà Nội đến Đèo Giàng, Bắc Kạn cấp cứu, phẫu thuật cho thương binh. Là Trưởng phòng quân y Bộ Quốc phòng - Tổng tư lệnh, bác sĩ Ấm là người chỉ huy công tác cứu thương cho bộ đội trong các chiến dịch Trung Du, Tây Bắc và bảo vệ sức khỏe cán bộ, chiến sĩ tại chiến khu Việt Bắc.

Năm 1955, BS. Nguyễn Tăng Ấm được cử sang Liên Xô học ngành dịch tễ học quân sự, trở về với luận án tiến sĩ được bảo vệ thành công tại Học viện Quân y Leningrad năm 1960. Về nước, TS. Nguyễn Tăng Ấm tiếp tục đảm nhận những vị trí quan trọng trong ngành quân y. Năm 1965, bệnh sốt rét lan rộng trên chiến trường Tây Nguyên vào lúc công cuộc kháng chiến chống Mỹ ngày càng thêm ác liệt. Nhiều chiến sĩ bộ đội ta bị hy sinh, bị thương do bom đạn của quân thù và cũng nhiều chiến sĩ, thanh niên xung phong lại bị tử nạn do bệnh sốt rét ác tính. Đoàn công tác của Đại học Quân y do Hiệu phó Nguyễn Tăng Ấm dẫn đầu với 7 chủ nhiệm bộ môn và khoa, vượt qua bom đạn có mặt tại các đơn vị bộ đội chiến trường Tây Nguyên, chịu đựng sốt rét như người lính để nghiên cứu đặc điểm sinh lý, sinh thái muỗi truyền sốt rét nghiên cứu thuốc diệt muỗi và xua mỗi. Đoàn công tác đã kịp thời xây dựng phác đồ điều trị sốt rét cho bộ đội và xác định rõ các ký sinh trùng sốt rét đã kháng thuốc chloroquin nên việc uống thuốc phòng và điều trị sốt rét ở chiến trường miền Nam gặp khó khăn. Ông đã đề nghị Cục Quân y kịp thời cấp phát loại thuốc mới P2 và 2 loại dầu xua muỗi DEP và DMP cho các cán bộ và chiến sĩ đi chiến trường thì số mắc sốt rét mới giảm dần.

Sau ngày thống nhất đất nước 30/4/1975, lại xuất hiện dịch sốt xuất huyết ở các quân đoàn trong vùng mới giải phóng với chiều hướng phức tạp. TS. Nguyễn Tăng Ấm và các cán bộ quân y lại vào tham gia phòng chống dịch. Sau 4 tháng, với nhiều  biện pháp được tích cực áp dụng, bệnh dịch hoàn toàn được khống chế.

Thứ trưởng Bộ Y tế phụ trách công tác y học dự phòng

Năm 1976, TS. Nguyễn Tăng Ấm được Chính phủ bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Y tế, phụ trách chỉ đạo công tác vệ sinh phòng dịch trong cả nước. Với cương vị mới, Thứ trưởng Nguyễn Tăng Ấm đã chỉ đạo tốt công tác dịch bệnh ở miền Bắc, xây dựng chương trình vệ sinh nông thôn, thực hiện cuộc vận động "sạch làng, tốt ruộng", xây dựng phong trào dứt điểm ba công trình: giếng nước, hố xí hai ngăn, nhà tắm và nhân rộng ở các địa phương.

Năm 1979, tình hình bệnh dịch tả ở miền Nam diễn biến phức tạp và nguy hiểm. Hàng trăm người mắc tả ở Nha Trang, Thuận Hải, Nghĩa Bình và sau đó lan ra  các tỉnh: Tiền Giang, Cửu Long, Thừa Thiên Huế... Trước đó, dịch đã  xảy ra  ở một số nước  châu Á và châu Phi. Thứ trưởng Nguyễn Tăng Ấm đã trực tiếp chỉ đạo Viện Pasteur Nha Trang, Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh phối hợp với ngành y tế  sở tại thành lập ban chỉ đạo chống dịch ở các địa phương, tập huấn xử lý các ổ dịch, chỉ đạo tổ chức công tác bao vây và dập dịch với các biện pháp khẩn trương và tích  cực.  Nhờ đó, các vụ dịch tả trong năm 1979, 1980 đều nhanh chóng được dập tắt trong khi các nước khác vẫn gặp nhiều khó khăn.

Năm 1980, dịch hạch bùng phát ở nông trường cao su thuộc tỉnh Đồng Nai, tỉnh trọng điểm về kinh tế, có hàng chục nghìn hecta trồng cao su và cà phê. Chỉ trong 2 năm, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Thứ trưởng Ấm, dịch bệnh được chặn đứng, góp phần ổn định dân sinh và phục vụ phát triển sản xuất của tỉnh. Trước đó, trong thời gian chiến tranh, quân đội Mỹ đã đưa sang miền Nam các đơn vị nghiên cứu chống dịch hạch USAMRT và Walter Reed nhưng không khống chế được bệnh dịch này.

Năm 1982, Ban Bí thư Trung ương cử Thứ trưởng - GS. Nguyễn Tăng Ấm kiêm nhiệm công tác trưởng đoàn chuyên gia y tế Việt Nam giúp nước bạn Campuchia khôi phục lại mạng lưới y tế bị chế độ Pôn Pốt làm tan rã và tổ chức phòng chống dịch bệnh và giúp đào tạo cán bộ y tế tại nước bạn.

Năm 1989, khi đã  hơn 70 tuổi, GS. Nguyễn Tăng Ấm được nghỉ công tác về sống tại TP. Hồ Chí Minh và được mời làm chuyên viên cao cấp Sở Y tế thành phố, Chủ nhiệm Bộ môn Truyền nhiễm - Trung tâm đào tạo bồi dưỡng cán bộ y tế (nay là Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch), cố vấn Trung tâm Bệnh viện Nhiệt đới TP. Hồ Chí Minh cho đến hết năm 1999, GS. Ấm mới nghỉ công tác ở tuổi 80. Giải thích tại sao lúc cuối đời, GS. Ấm lại chọn TP. Hồ Chí Minh là nơi làm việc, con trai cả - PGS.TS. Nguyễn Tăng Cường, Chủ nhiệm khoa Kỹ thuật điều khiển, Học viện Kỹ thuật quân sự cho biết: "Cha tôi nói rằng, ở khu vực miền Nam có môi trường phù hợp để nghiên cứu các bệnh nhiệt đới cho phòng chống dịch bệnh, vì dịch và chống dịch vẫn luôn là việc thời sự, không thể lơ là".

Dù bận nhiều công việc trong công tác quản lý, GS. Ấm vẫn dành thời gian nghiên cứu khoa học. Trong suốt 54 năm công tác, GS. Nguyễn Tăng Ấm đã có 35 công trình nghiên cứu trong và ngoài nước. Ông đã xuất bản 10 cuốn sách y học, trong đó 2 cuốn viết tiếng Pháp là Dịch tễ học nhiệt đới và Các bệnh truyền nhiễm được lưu hành ở 39 nước nói tiếng Pháp, 1 cuốn sách tiếng Nga: Phòng chống các bệnh truyền nhiễm ở các nước đang phát triển.

Trên cương vị là Chủ nhiệm Bộ môn Truyền nhiễm - Trung tâm đào tạo bồi dưỡng cán bộ y tế TP. Hồ Chí Minh, hằng năm GS. Ấm đã tham gia hướng dẫn khoa học cho 12-15 sinh viên y người Pháp sang Việt Nam thực tập về bệnh nhiệt đới và giúp cho 5-10 bác sĩ nội trú Việt Nam sang Pháp thực tập trong chương trình trao đổi đào tạo với nước bạn. PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Tiến, Thứ trưởng Bộ Y tế (trước đây là Viện trưởng Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh) khẳng định: "Trong nhiều năm, GS. Nguyễn Tăng Ấm có nhiều đóng góp trực tiếp rất hiệu quả cho ngành y tế và trong việc đào tạo nhiều thế hệ cán bộ y tế của TP. Hồ Chí Minh".

Nghỉ quản lý, giáo sư vẫn tiếp tục công tác đào tạo, hướng dẫn thực tập cho sinh viên trong và ngoài nước, trực tiếp cùng sinh viên đi thực địa, lấy mẫu bệnh phẩm và nghiên cứu các dịch bệnh cho tới năm 2006 khi giáo sư khó đi lại được do tuổi cao.

Hậu phương vững chắc

Cho đến khi từ trần vì bệnh nặng và tuổi cao, người luôn bên cạnh, chăm sóc và chia sẻ với GS. Nguyễn Tăng Ấm là bà Dương Thị Vân Thịnh. Bà là người luôn đi về giữa ngôi nhà tại đường Nguyễn Thái Sơn, phường Đa Kao, TP. Hồ Chí Minh và ngôi nhà ở khu tập thể C7, Giảng Võ, Hà Nội để bên cạnh ông. Khi ông được cử sang đất bạn Campuchia, bà đã cùng đi  để chăm lo từng bữa ăn, giấc ngủ cho ông.

 GS. Nguyễn Tăng Ấm nghiên cứu sốt rét ở chiến trường Tây Nguyên năm 1965.

Xuất thân trong một gia đình khoa bảng, có điều kiện nhưng khi theo ông nhập ngũ vào quân y ở chiến khu Việt Bắc kháng chiến, bà không nề hà việc gì từ việc lên rừng kiếm củi, chữa bệnh cho thương binh (bà là bác sĩ quân y về xét nghiệm). Khi ông tham gia các chiến dịch trong các cuộc kháng chiến, bà là hậu phương vững chắc, nuôi dạy ba con trai ăn học nên người để ông yên tâm công tác. Tuy bận nhiều công việc nhưng ông bà luôn dành tình thương yêu vô hạn và nhiều thời gian nuôi nấng giáo dục các con, chính giáo sư là người có ảnh hưởng lớn đến nhân cách các con. PGS.TS. Nguyễn Tăng Cường nhớ lại: "Hằng ngày sau khi đi làm về, mỗi tối cha tôi thường chong đèn đọc sách, khi các con hỏi cụ đều nhẹ nhàng nói: có sách thì mới có kiến thức, có kiến thức thì mới làm được việc. Cả ba anh em tôi đều thấm thía và học từ cụ lòng nhân hậu, yêu sách và yêu công việc". Đến nay, các con của GS. Ấm đều phương trưởng, thành đạt.

Say sưa với công tác nghiên cứu và giữ nhiều vị trí quan trọng nhưng giáo sư luôn có niềm đam mê thể thao để rèn luyện sức khỏe. Có lẽ, nhờ vậy, giáo sư mới có thể bền bỉ cống hiến và làm việc cho đến khi nhắm mắt xuôi tay.   GS.  Nguyễn Tăng Ấm từ trần ngày 26/1/2008, thọ 90 tuổi. 

Phương Anh - Trần Giữu

Chuyển lên WebQDY : Văn Hữu Nhân. Phạm Ngọc Đính




 TinTucMoi
Category
 
 Liên kết
 Tác giả - Tác phẩm

ArticleCategory
Skip Navigation Links.
 Số lượng người truy cập  

 

 

Copyright 2010 by Quân Dân Y. Được phát triển bởi Việt Khoa