Search

 

 

 Tin Tuc News
Article List

Bác sỹ Nguyễn Thúc Mậu, một trong những người có công khai phá con đường y học quân sự Việt nam .


"Ngày 10/10/1954, nhân dân Hà Nội cờ hoa vẫy chào đoàn quân chiến thắng về tiếp quản Thủ đô; nhưng ít ai biết trước đó gần 2 tháng có một số cán bộ Quân đội nhân dân Việt Nam đã về Hà Nội thực hiện nhiệm vụ đặc biệt; một trong số ấy có người bác sỹ đã hai lần được Bác Hồ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp giao làm trưởng đoàn trao trả thương phế binh cho quân đội viễn chinh Pháp; người cũng là Phó Trưởng ban Quân y của Chiến dịch Điện Biên Phủ và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử; đó là cố Thiếu tướng, Giáo sư Nguyễn Thúc Mậu, chuyên viên đầu ngành Quân y, nguyên Giám đốc Học viện Quân y".

Sau chiến thắng vang dội của quân và dân ta ở Điện Biên Phủ, Hội nghị Giơnevơ (Thụy Sĩ) bàn về đình chiến, chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương càng ngày càng tiến triển; để nghiên cứu giải quyết các vấn đề quân sự liên quan đến việc chuẩn bị thực hiện lệnh ngừng bắn; hai Chính phủ Pháp và Việt Nam đã đi đến thống nhất tổ chức đàm phán giữa 2 đoàn đại biểu quân sự Việt Nam và Pháp.

Ngày 4/7/1954, trên một quả đồi ở xã Trung Giã (Thái Nguyên), hai đoàn đại biểu quân sự Việt Nam và Pháp bắt đầu họp. Đoàn đại biểu Bộ Tổng Tư lệnh quân đội Pháp do Đại tá Lennuyơ, Trưởng đoàn; đoàn gồm 4 sĩ quan Pháp và 3 sĩ quan ngụy (đại diện cho 3 chiến trường). Đoàn đại biểu Bộ Tổng Tư lệnh QĐNDVN do Thiếu tướng Nguyễn Văn Dũng, Tổng Tham mưu trưởng, trưởng đoàn.

Đoàn gồm có Đại tá Song Hào, Chính ủy Đại đoàn 308, Phó trưởng đoàn và các thành viên: Đại tá Lê Quang Đạo, Cục trưởng Cục Tuyên huấn; Trung tá Nguyễn Văn Long đại diện Cục Tác chiến; Trung tá Lê Minh Nghĩa đại diện Cục Quân huấn; bác sĩ Nguyễn Thúc Mậu đại diện Cục Quân y, ngoài ra còn có một số nhà báo trong nước và quốc tế (phía chúng ta có hai nhà báo là Hồng Hà và Đào Tùng).

Hội nghị quân sự Trung Giã đã tiến hành bàn bạc và thống nhất nhiều vấn đề quan trọng về quân sự để thực hiện lệnh ngừng bắn ở Đông Dương. Hội nghị hoàn thành nhiệm vụ và kết thúc vào ngày 27/7/1954; công việc theo dõi giám sát Hiệp định Giơnevơ ở Đông Dương chuyển sang chức năng của Ban Liên hợp quân sự đình chiến.

Các sĩ quan quân đội ta tham gia hội nghị Trung Giã và một số cán bộ bổ sung thêm được giao những nhiệm vụ mới. Chúng ta gấp rút thành lập các đoàn tham gia Ban Liên hợp quân sự đình chiến ở Việt Nam, Lào, Campuchia (2 nước có quân tình nguyện Việt Nam chiến đấu trước đây) và cử đại diện về dự buổi đón và chiêu đãi Ủy ban Giám sát ngừng bắn quốc tế đến Hà Nội.

Trung tuần tháng 8/1954, các sĩ quan QĐNDVN đi trên hai chiếc xe quân sự của quân đội Pháp, có cắm cờ đỏ sao vàng, từ Trung Giã về Hà Nội; một xe do Đại tá Thanh Sơn, Trưởng đoàn, gồm một số sĩ quan và các nhà báo sẽ bay đi Phnôm Pênh và Viên Chăn tham gia Ban Liên hợp quân sự đình chiến ở Campuchia và Lào; còn một xe đưa các sĩ quan, trong đó có bác sỹ Nguyễn Thúc Mậu về đón và dự buổi chiêu đãi Ủy ban Giám sát ngừng bắn quốc tế đến Hà Nội.

Được trở về Thủ đô, nơi 9 năm trước đó có người đã tham gia chiến đấu bảo vệ từng khu phố, từng căn nhà thân yêu, nên các anh đều nóng lòng chờ đón giây phút được gặp lại.

Riêng bác sỹ Nguyễn Thúc Mậu càng bồi hồi xúc động vì Hà Nội không chỉ có ba mẹ, chị em anh đang sống, anh đã học tập và nhận tấm bằng bác sĩ khóa đầu tiên do Bộ trưởng Bộ Quốc gia giáo dục nước Việt Nam DCCH cấp; mà còn là nơi có bao nhiêu kỷ niệm trong phong trào trí thức xung phong tự nguyện đóng góp công sức trong những ngày đầu thành lập chính quyền non trẻ của nước Việt Nam độc lập.

Ngay sau khi nhận bằng, 30 trong tổng số 50 bác sĩ khóa I đã tình nguyện nhập ngũ và ngày 4/6/1946, bác sĩ Nguyễn Thúc Mậu đã có mặt ở Lạng Sơn với chức vụ là Trưởng ban Quân y Trung đoàn 28. Trung đoàn là đơn vị đầu tiên (ở phía Bắc) đánh quân Pháp khi chúng nổ súng chiếm thị xã vào đêm 18/11/1946 (trước ngày toàn quốc kháng chiến 1 tháng) và trong trận chiến đấu này do lập thành tích xuất sắc, bác sĩ Nguyễn Thúc Mậu đã được Tổng Tư lệnh Vệ quốc đoàn Võ Nguyên Giáp gửi thư khen. Đây là người bác sĩ đầu tiên được khen thưởng ở ngoài mặt trận...

... Xe còn cách Gia Lâm chừng hơn chục cây số, viên sĩ quan liên lạc Pháp thông báo do kế hoạch thay đổi, nên phái đoàn đi Phnôm Pênh và Viên Chăn không đáp máy bay từ sân bay Gia Lâm, mà sẽ đi từ sân bay Bạch Mai, thế là các cán bộ ta đi trên cả 2 xe rất mừng vì đều được đi vào thành phố. Xe càng gần Hà Nội, các anh càng xúc động chờ đón phút giây được trông thấy những dãy phố và những người dân Hà Nội thân quen.

Nhưng chắc có chỉ đạo từ trước, xe vừa đến đầu cầu Long Biên, viên sĩ quan Pháp đã cẩn thận buông bạt che kín hai bên thành ôtô, không để nhân dân nhìn thấy các sĩ quan quân đội ta trở về Hà Nội.

Mặc dù rất bất bình về hành vi cấm đoán này, nhưng đi xe của quân đội Pháp, lại có sĩ quan liên lạc Pháp dẫn đường, nên các anh đành nén chịu. Qua cửa kính nhỏ phía trước xe, các anh quan sát thấy nhân dân hai bên đường đều đứng lại, nhìn chăm chú vào 2 chiếc xe có cắm cờ đỏ sao vàng chỉ chỏ bàn tán, ai nấy đều rất vui vẫy tay chào đón.

Chỉ tiếc là họ không thể xuất hiện được trước mặt bà con; nhưng tin có xe cắm cờ đỏ sao vàng về Thủ đô sáng ấy là một sự kiện chính trị quan trọng, chắc chắn sẽ lan truyền rất nhanh trong nhân dân Hà Nội.

Đặc biệt, bằng vốn tiếng Pháp phong phú, cả trong hội nghị Quân sự Trung Giã cũng như trong buổi đón tiếp Ban Giám sát quốc tế, bác sĩ Mậu đã trao đổi một cách cởi mở với thành viên các đoàn, nói rõ thiện chí về vấn đề tù hàng binh của Chính phủ nước Việt Nam DCCH, cũng như những vấn đề trong việc thực thi hiệp định; qua đó nêu cao vị thế người chiến thắng của quân đội và nhân dân Việt Nam...

Tất cả những hoạt động này quân Pháp không hề muốn, cho nên chúng tìm mọi cách ngăn cản như: Từ việc giữ kín chỗ ở của đoàn cán bộ ta, đến việc khi đoàn ta lên xe đi đón, hoặc đến khách sạn Metropole dự chiêu đãi Ủy ban Giám sát ngừng bắn quốc tế, chúng đều cố tình bưng bít, không cho bất kỳ ai trong đoàn được tiếp xúc với nhân dân Thủ đô, không cho quay phim, chụp ảnh.

Tuy vậy, chỉ việc xe cắm cờ của cách mạng chạy trên đường phố Hà Nội giữa thanh thiên bạch nhật, rất nhiều bà con hai bên đường xe qua vẫy chào đã có tiếng vang lớn; đặc biệt những cán bộ trong quân phục Bộ đội Cụ Hồ, tư thế đĩnh đạc của người chiến thắng, bắt tay, nói tiếng Pháp thông thạo với các đoàn trong buổi chiêu đãi đã làm cho các thành viên trong Ban Liên hợp quân sự quốc tế, cũng như nhân viên phục vụ người Việt ở khách sạn vô cùng kính phục.

Kể về những giây phút ấy, bác sĩ Mậu - một trong số những sĩ quan Quân đội ta được về Thủ đô tháng 8/1954, đã viết trong nhật ký công tác của mình: "Chúng ta đã chuẩn bị rất chu đáo các nội dung đưa ra bàn thảo trong hội nghị; những quan điểm còn tranh cãi như thế nào là vùng tranh chấp, thế nào là vùng kiểm soát trong việc thực hiện lệnh ngừng bắn, chúng ta đều lập luận khoa học, có lý, có tình; buộc phía Pháp phải chập nhận".

Ông cũng bộc bạch tình cảm riêng tư: "Xa Hà Nội đã gần 9 năm, biết bao nhiêu nhớ nhung, tuy bị quân Pháp ra sức ngăn cách, nhưng chúng tôi đã có lúc được nhìn thấy những dãy phố, những con đường và những người dân Hà Nội thân thiết; mình chỉ còn cách nhà chừng 2km, nơi có ba mẹ và người thân ở, nhưng không thể về thăm được; chỉ thầm hứa là làm thật tốt nhiệm vụ được giao và khi trong đoàn quân chiến thắng trở về sẽ nguyện đem hết khả năng và trí tuệ góp phần xây dựng ngành Y tế phục vụ quân đội và nhân dân!".

Đúng như vậy, sau ngày về tiếp quản Thủ đô, bác sĩ Nguyễn Thúc Mậu đã có nhiều đóng góp trong việc đào tạo cán bộ xây dựng ngành Quân y nói riêng và ngành Y tế nói chung. Ông chính là người đặt nền móng cho một môn khoa học mới là tổ chức chỉ huy quân y.

Và, chính ông từ kinh nghiệm trong cuộc kháng chiến chống Pháp; từ tri thức và kinh nghiệm được bồi dưỡng trong công tác chỉ huy quân y của quân đội các nước anh em, đã vận dụng sáng tạo vào thực tiễn Việt Nam, đưa lên thành nghệ thuật tổ chức chỉ huy đảm bảo quân y trong cuộc chiến tranh chống Mỹ.

Đỉnh cao của nó là nghệ thuật tổ chức đảm bảo quân y trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử mùa xuân năm 1975, mà ông là một trong những người xây dựng và chỉ huy xuất sắc

Người bác sĩ quân y trong đoàn quân tiếp quản thủ đô năm 1954
Trước ngày giải phóng thủ đô gần hai tháng có một số cán bộ Quân đội nhân dân Việt Nam đã về Hà Nội thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt; một trong số ấy có người bác sĩ đã hai lần được Bác Hồ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp giao làm Trưởng đoàn trao trả thương phế binh cho quân đội viễn chinh Pháp; người cũng là Phó trưởng ban Quân y của chiến dịch Điện Biên Phủ và chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử; đó là cố Thiếu tướng Giáo sư Nguyễn Thúc Mậu - nguyên Giám đốc Học viện Quân y.

Sau chiến thắng vang dội của quân và dân ta ở Điện Biên Phủ, để nghiên cứu giải quyết các vấn đề quân sự liên quan đến việc chuẩn bị thực hiện lệnh ngừng bắn; hai chính phủ Pháp và Việt Nam đã đi đến thống nhất tổ chức đàm phán giữa 2 đoàn đại biểu quân sự Việt Nam và Pháp. Ngày 4/7/1954, trên một quả đồi ở xã Trung Giã (Thái Nguyên) hai đoàn đại biểu quân sự Việt Nam và Pháp bắt đầu họp. Đoàn đại biểu Bộ Tổng tư lệnh quân đội Pháp do Đại tá Lenuyơ làm trưởng đoàn. Đoàn đại biểu Bộ Tổng tư lệnh quân đội Việt Nam do Thiếu tướng Văn Tiến Dũng, Tổng Tham mưu trưởng làm trưởng đoàn; đoàn gồm có Đại tá Song Hào, Chính ủy Sư đoàn 308, Phó trưởng đoàn và các thành viên: Đại tá Lê Quang Đạo, Cục trưởng Cục Tuyên huấn, Trung tá Nguyễn Văn Long, đại diện Cục Tác chiến, Trung tá Lê Minh Nghĩa, đại diện Cục Quân huấn; bác sĩ Nguyễn Thúc Mậu, đại diện Cục Quân y. Qua 2 tuần đàm phán, 2 bên chỉ thống nhất được một số vấn đề xung quanh việc trao trả tù binh.

Các sĩ quan quân đội ta tham gia Hội nghị Trung Giã và một số cán bộ bổ sung thêm được giao những nhiệm vụ mới. Chúng ta gấp rút thành lập các đoàn tham gia Ban Liên hợp quân sự đình chiến ở Việt Nam, Lào, Campuchia (2 nước có quân tình nguyện Việt Nam chiến đấu trước đây) và cử đại diện về dự buổi chiêu đãi đón Ủy ban Giám sát ngừng bắn quốc tế đến Hà Nội. Trung tuần tháng 8/1954, các sĩ quan quân đội Việt Nam đi trên hai chiếc xe quân sự của quân đội Pháp, có cắm cờ đỏ sao vàng, từ Trung Giã về Hà Nội, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Thúc Mậu. Lần trở về này khiến bác sĩ Nguyễn Thúc Mậu không khỏi xúc động vì Hà Nội không chỉ có ba mẹ anh đang sống, còn là nơi anh học tập và nhận tấm bằng bác sĩ khóa đầu tiên do Bộ trưởng Bộ Quốc gia giáo dục nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cấp.

Ngay sau khi nhận bằng, 30 trong tổng số 50 bác sĩ khóa 1 đã tình nguyện nhập ngũ và ngày 4/6/1946 bác sĩ Nguyễn Thúc Mậu đã có mặt ở Lạng Sơn với cương vị là Trưởng ban Quân y Trung đoàn 28. Trung đoàn là đơn vị đầu tiên (ở phía Bắc) đánh quân Pháp khi chúng nổ súng chiếm thị xã vào đêm ngày 18/11/1946 và trong trận chiến đấu này do lập thành tích xuất sắc, bác sĩ Nguyễn Thúc Mậu đã được Tổng tư lệnh Vệ quốc đoàn Võ Nguyên Giáp gửi thư khen – đây là bác sĩ đầu tiên được khen thưởng ở mặt trận.

Dường như có chỉ đạo từ trước, xe vừa đến đầu cầu Long Biên, viên sĩ quan Pháp đã cẩn thận buông bạt che kín mui các xe ôtô, không để nhân dân nhìn thấy các sĩ quan quân đội ta trở về Hà Nội. Qua cửa kính phía trước xe các anh quan sát thấy nhân dân bên đường đều đứng lại, nhìn chăm chăm vào 2 chiếc xe có cắm cờ đỏ sao vàng chỉ trỏ bàn tán, ai nấy đều rất vui vẫy tay chào đón. Xe cắm cờ đỏ sao vàng về thủ đô sáng ấy là một sự kiện chính trị quan trọng, chắc chắn sẽ lan truyền rất nhanh trong nhân dân Hà Nội. Đặc biệt bằng vốn tiếng Pháp phong phú, cả trong Hội nghị quân sự Trung Giã cũng như trong buổi đón tiếp Ủy ban Giám sát quốc tế, bác sĩ Mậu đã trao đổi một cách cởi mở với thành viên các đoàn, qua đó nêu cao vị thế người chiến thắng của quân đội và nhân dân Việt Nam...

Tất cả những điều này quân Pháp không hề muốn, cho nên từ chỗ ở của đoàn cán bộ quân đội chúng ta, đến khi lên xe đến khách sạn Mettropole dự chiêu đãi đón Ủy ban Giám sát ngừng bắn quốc tế, chúng đều cố tình bưng bít không cho bất kỳ ai trong đoàn được tiếp xúc với nhân dân thủ đô, không cho chụp ảnh. Thế mà những cán bộ trong quân phục Bộ đội Cụ Hồ, tư thế đĩnh đạc của người chiến thắng, bắt tay nói tiếng Pháp thông thạo với các đoàn trong buổi chiêu đãi đã làm cho nhân viên phục vụ người Việt ở khách sạn vô cùng kính phục.

Kể về những giây phút ấy, bác sĩ Mậu – một trong số những sĩ quan quân đội ta được về thủ đô trước ngày 10/10/1954 đã viết: “Xa Hà Nội đã gần 9 năm, biết bao nhiêu nhớ nhung, tuy bị ngăn cách, nhưng chúng tôi đã có lúc được nhìn thấy những dãy phố, những con đường thân quen và những người dân Hà Nội; mình chỉ còn cách nhà chừng 2 km, nơi có ba mẹ và người thân ở, nhưng mà không có cách gì có thể về thăm được; chỉ thầm hứa là làm thật tốt nhiệm vụ được giao và khi trong đoàn quân chiến thắng trở về sẽ nguyện đem hết khả năng và trí tuệ góp phần xây dựng ngành y tế phục vụ quân đội và nhân dân!”.

Lời hứa đó bác sĩ Mậu sau này đã hoàn thành xuất sắc; ông là một trong số cán bộ quân y đã có đóng góp quan trọng trong sự nghiệp đào tạo cán bộ quân y nói riêng và cán bộ y tế nói chung; ông chính là người đặt nền móng cho một môn khoa học mới là tổ chức chỉ huy quân y và ông đã vận dụng sáng tạo lý luận đó vào thực tiễn, để đưa lên thành nghệ thuật tổ chức chỉ huy đảm bảo quân y trong cuộc chiến tranh chống Mỹ, mà đỉnh cao là trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử mùa xuân năm 1975

 

Nguồn : Hoàng Ngọc Vân

Người chuyển lên Web QDY : Văn Hữu Nhân




 TinTucMoi
Category
 
 Liên kết
 Tác giả - Tác phẩm

ArticleCategory
Skip Navigation Links.
 Số lượng người truy cập  

 

Copyright 2010 by Quân Dân Y. Được phát triển bởi Việt Khoa