Search

 

 

 

 

 Tin Tuc News
Article List

Tôn Thất Tùng vẫn sống với trường phái do ông sáng lập


Giáo sư Tôn Thất Tùng qua đời sáng 7-5-1982. Một sự ngẫu nhiên kỳ lạ: Người chiến sĩ Điện Biên năm xưa ấy ra đi đúng vào Ngày kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ lẫy lừng.

"Việc Giáo sư Tôn Thất Tùng qua đời làm cho tôi cũng như nhiều bạn bè của giáo sư choáng váng (...). Không ai có thể thay thế giáo sư Tôn Thất Tùng. Không một nhà phẫu thuật nào có tầm cỡ như giáo sư trong thế hệ hiện nay. Nhưng giáo sư vẫn sống với trường phái do ông sáng lập...".

Ngay sau khi nhận được tin giáo sư Tôn Thất Tùng đột ngột từ trần do một cơn nhồi máu cơ tim, trong bức thư gửi đến Đại sứ quán nước ta tại Pháp, bác sĩ Giăng Mi-sen Kri-vin, chủ nhiệm khoa phẫu thuật Trung tâm bệnh viện Ê-min Ru (Pa-ri), đã viết như trên.

Giáo sư Tôn Thất Tùng "vẫn sống với trường phái do ông sáng lập", lời tiên đoán ấy rất có căn cứ, bởi lẽ ông là "người cha" của một phương pháp cắt gan mới mang tên ông: Phương pháp Tôn Thất Tùng cho phép cắt gan trong 4-8 phút, trái lại, theo phương pháp vẫn được coi kinh điển của Loóc-ta Gia-cốp (Lorta Jacob), thì phải mất 3-6 giờ. Phát minh của Tôn Thất Tùng không phải do sự "khéo tay", như có người lầm tưởng, mà chính là bắt nguồn từ những nghiên cứu cơ bản do anh sinh viên nội trú Tôn Thất Tùng thực hiện từ năm 1935 đến 1939. Lần đầu tiên trong y văn thế giới, Tôn Thất Tùng đã mô tả các mạch máu và ống mật ở trong gan, sau khi phẫu tích hơn 200 lá gan người chết. Chính vì vậy, luận văn bác sĩ y khoa của ông đã được tặng Huy chương Bạc của Liên hiệp Pháp (1939) và Huy chương Bạc của Trừng Đại học Y Pa-ri (1940). Cũng từ năm 1940, Tôn Thất Tùng trở thành Trưởng khoa ngoại Trường Đại họ Y Hà Nội, khi ông mới 28 tuổi. Trước Cách mạng Tháng Tám, ông đã công bố 63 công trình trên các tạp chí, kỷ yếu y học bằng tiếng Pháp - một kỷ lục.

Nhờ biết rõ các tĩnh mạch trong gan, Tôn Thất Tùng và May-e Me (Mayer May, một giáo sư người Pháp gốc Do Thái lúc đó làm việc tại Hà Nội) lần đầu tiên trên thế giới đã cắt gan một cách "có kế hoạch", nghĩa là tìm và kẹp chặt các mạch máu ở trong gan trước khi cắt các thùy gan bị ung thư. Kết quả đó được ghi lại trong một bản báo cáo khoa học trình lên Viện Hàn lâm Phẫu thuật Pa-ri và được đưa ra thảo luận tại một phiên họp của viện, nhưng, tiếc thay, bị giáo sư Phun-cơ Bren-ta-nô công kích.

Thất vọng trước sự "đón tiếp" của "vị thánh" của ngành phẫu thuật thời ấy, Tôn Thất Tùng e ngại, hơn nữa, sau đó, trong điều kiện khó khăn của chiến tranh du kích, ông không đụng dao đến gan trong hơn 20 năm ròng rãi.

Trở về Hà Nội giải phóng, giáo sư Tùng mới biết, vào năm 1952, giáo sư Loóc-ta Gia-cốp ở Pháp đã thànhc ông trong việc mổ gan, tìm và buộc tất cả các cuống mạch máu ở ngoài gan. Giáo sư Tùng bỗng cảm thấy mình lại hăm hở như xưa, lại muốn lao vào làm tiếp cái công việc bỏ dở từ năm 27 tuổi.

Ngày 7-1-1961, tại Bệnh viện Việt - Đức, ông cắt thùy gan phải của một người bị bệnh ung thư tên là Hải. Ca mổ kéo dài từ 9 giờ 30 đến 9 giờ 36 phút, nghĩa là chỉ trong... sáu phút! Phương pháp Tôn Thất Tùng khác với phương pháp Loóc-ta Gia-cốp ở chỗ: Tôn Thất Tùng tìm ở ngay trong gan (qua tổ chức gan bị bóp vỡ) các mạch máu và ống mật, còn vị giáo sư Pháp thì tìm ở ngoài gan (ở đoạn mà người ta gọi là cuống gan).

Sau đó, trong vòng một năm, Tôn Thất Tùng cắt gan 50 trường hợp, vượt kỷ lục của Loóc-ta Gia-cốp... mười lần! Nhà phẫu thuật Việt Nam trở thành người có nhiều kinh nghiệm cắt gan nhất thế giới.

Ngay trong những ngày chống Mỹ, cứu nước ở Việt Nam, báo Dao bầu (The Lancet) ở Luân Đôn, một tờ báo hằng tuần, phát hành mỗi kỳ hơn một triệu bản, đăng bài báo khoa học của Tôn Thất Tùng: Một phương pháp cắt gan mới. Bài báo lập tức gây tiếng vang rộng rãi trong giới y học thế giới. Chỉ một tháng sau, hơn một trăm tác giả từ Mỹ đến Ô-xtrây-li-a gửi thư sang Hà Nội xin tài liệu. Một số người viết bài dè dặt hoan nghênh. Nhiều người khác kịch liệt phản đối.

Nếu năm 1939, Tôn Thất Tùng có phần nản lòng trước lời nhận xét bất công của Phun-cơ Bren-ta-nô, thì năm 1963, ông tự tin hơn, "một mình một ngựa" lao vào cuộc luận chiến tưởng chừng không cân sức với nhiều tên tuổi trong giới phẫu thuật quốc tế. Để có thể làm được điều đó, ngoài việc tinh tường chuyên môn, còn phải hết sức thông thạo ngoại ngữ.

Cuối cùng, nhà phẫu thuật Việt Nam đã thắng. Những người công kích ông dữ dội nhất, khi đã thấu hiểu phương pháp độc đáo của ông, liền "phục thiện" trước chân lý, quay lại ca ngợi ông hết lời, coi ông là "người ca", là "vị tổ sư" của phẫu thuật cắt gan có kế hoạch.

Cuốn Phẫu thuật cắt gan của Tôn Thất Tùng được Nhà xuất bản Mát-xông in ở Pa-ri, sau đó, được Nhà xuất bản Mê-đi-xi-na ở Mát-xcơ-va dịch ra tiếng Nga. Các bản in đều bán hết ở Liên Xô, CHDC Đức, Pháp, CHLB Đức, Anh, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Mỹ... Phương pháp Tôn Thất Tùng được đưa vào Bách khoa thư nội thương - phẫu thuật của Pháp.

Năm 1977, giáo sư Tôn Thất Tùng được Viện Hàn lâm Phẫu thuật Pa-ri tặng Huy chương Phẫu thuật quốc tế mang tên Lan-nơ-lông-gơ. Đây là loại huy chương được đặt ra từ năm 1911, và năm năm mới tặng một lần cho một người mà thôi. Giáo sư cũng được bầu làm viện sĩ của nhiều viện hàn lâm trên thế giới.

Trong khoảng bảy mươi năm ngắn ngủi của một đời người (1912 - 1982), ông đã có một phát minh được coi là kinh điển và đã để lại trong y văn thế giới 123 công trình.

Sau khi Giáo sư Tôn Thất Tùng qua đời, nhiều giáo sư, bác sĩ từ nhiều nước trên thế giới vẫn tiếp tục sang Hà Nội học hỏi phương pháp Tôn Thất Tùng.

Năm 1985, cuốn Phẫu thuật cắt gan qua nhu mô của Tôn Thất Tùng được Nhà xuất bản y học Mi-néc-va in bằng tiếng I-ta-li-a.

Các cộng sự gần gũi của giáo sư Tôn Thất Tùng như Nguyễn Dương Quang, Nguyễn Văn Vân đến biểu diễn, thuyết minh phương pháp Tôn Thất Tùng tại Hội nghị quốc tế về gan - mật.

Phó giáo sư Tôn Thất Bách, con trai giáo sư Tôn Thất Tùng, nhiều lần được mời sang châu Âu đọc bài giảng và biểu diễn về phương pháp Tôn Thất Tùng. Ơở những nước xa xôi như An-ba-ni, Cu-ba, phương pháp cắt gan Tôn Thất Tùng cũng được áp dụng.

Hàm Châu

Chuyển lên WebQDY : Văn Hữu Nhân và Nguyễn Duy Tuân




 TinTucMoi
Category
 
 Liên kết
 Tác giả - Tác phẩm

ArticleCategory
Skip Navigation Links.
 Số lượng người truy cập  

 

 

Copyright 2010 by Quân Dân Y. Được phát triển bởi Việt Khoa